Türkiye’de BYF (Borsa Yatırım Fonu) olarak tanımlanan ETF’ler, SPK düzenlemeleri çerçevesinde mevzuat altyapısına kavuşmuş; Borsa İstanbul’da ise 14 Ocak 2005’ten itibaren işlem görmeye başlamıştır. BYF’ler Borsa İstanbul’da hisse senedi gibi gün içinde alınıp satılır ve bir endeksi/varlık sepetini takip eder.
Son 3 yılda altın ve döviz bazlı BYF’lerde kayda değer büyüme gözlemlenmesine rağmen ülkemizdeki BYF piyasası henüz gelişmekte olan bir yapıdadır. Özellikle ABD ve Avrupa piyasalarıyla kıyaslandığında daha dar bir ürün yelpazesine sahiptir.
Borsa Istanbul’da işlem gören BYF’ler genellikle Borsa İstanbul endekslerini (BIST30) ya da kıymetli metalleri takip eder. İşlem hacimleri emtia bazlı olanlarda daha yüksek olurken, endeks takipçilerinde ise orta seviyededir.
Ocak 2026 itibarıyla toplam 29 adet BYF aktif olarak işlem görüyor. Ve 2026 başı itibarıyla Borsa İstanbul’da BYF’lerin günlük işlem hacmi ortalama 5-12 milyar TL aralığı seviyelerine ulaşmıştır. Özellikle faiz indirim döngüsünün başlamasıyla birlikte hisse yoğun ve altın bazlı fonlara olan ilgi artış göstermiştir.
Türkiye piyasasında BYF’ler temel olarak üç ana grupta toplanmaktadır:
1) Emtia BYF’leri: Sayıca endeks takip eden BYF’ler çoğunlukta olsa da, Türk Borsa Yatırım Fonları piyasasının büyük hacmini (fon büyüklüğü – AUM) emtia fonları oluşturur. Özellikle fiziksel altına dayalı fonlar, saklama riski olmadan (Türkiye’de tüm BYF’ler Takasbank tarafından saklanmaktadır.) altına yatırım yapmak isteyenlerin gözdesidir. Buradaki başlıca BYF’ler şunlardır:
Fiziki altının taşıması ve alış-satış makasıyla uğraşmak istemediğinizde ve gün içi al-sat disiplininiz varsa (ama burada da spread’i izlemek şart) bu ürünlere yatırım yapmak mantıklıdır.
2) Hisse Senedi ve Endeks BYF’leri: Borsa İstanbul’un ana endekslerini veya tematik sektörleri takip eden fonlardır. Tek hissenin riskini almak yerine çeşitlendirme yaparak riski yaymak için mantıklı bir yatırımdır. Burada da başlıca BYF’ler şunlardır:
3) Katılım Piyasası BYF’leri: Faizsiz finans ilkelerine uygun varlıklara yatırım yapan fonlardır. ZGOLD (Ziraat Portföy Altın Katılım) bu kategoride öne çıkar.
KAP verilerine göre tüm ihraç edilen ve BİST’te işlem gören aktif BYF’lerin tam listesi ise;
Başlıca ihraççılar:
Aktif BYF’lerin %69’u endeksi (hisse senedi) takip eden fonlar. (20 adedi) Bu oran Türk BYF pazarının hala BIST performansına bağlı olduğunu göstermektedir. Türk yatırımcıları BIST içindeki hisselere yatırım yapmayı ve BIST100 / 30 endeksini yoğun olarak takip ettikleri için kurumlar ağırlıklı olarak bunlara yönelik BYF’ler ihraç ediyorlar.
Ocak sonu itibariyle bu BYF’lerden yılbaşından bu zamana kadar en yüksek getiri elde edenler ise;
ZGOLD (Ziraat Portföy Altın Katılım BYF): Son dönemdeki altın fiyatlarındaki güçlü yükselişten faydalanarak yaklaşık %26-27 civarı getiri elde etmiş.
GMSTR (QNB Portföy Gümüş Katılım BYF) Gümüşün emtia rallisinden faydalanarak yaklaşık %20-25 aralığında getiri elde etmiş görülüyor.
GLDTR (QNB Portföy Altın Katılım BYF) Ziraat’in Altın Katılım BYF’sine benzer olarak altın fiyatlarındaki yükselişin etkisi ile yaklaşık %26 getiri elde ettiği görülüyor.
2026 yılı Ocak ayı sonu itibariyle bu 29 adet BYF’nin fon büyüklükleri (AUM) ise şöyle sıralanıyor.
Altın rallisinin etkisiyle ZGOLD (Ziraat Portföy Altın Katılım BYF) yaklaşık 108 – 118 milyar TL’lik varlığa sahip. Benzer şekilde ilk 3 sırada altın ve gümüş BYF’lerinin olması bu sebeplerle bağlantılı. Son dönemlerde bu tür BYF’lere ilave fon girişi de oldu.
Türk ETF piyasası ihraç edilen BYF’ler aracılığı ile emtialar ve BIST endekslerine kolay erişim ve aktif yönetilen fonlara göre düşük yönetim ücretleri sağlamaktadır. Dijitalleşen yatırım alışkanlıkları ve finansal okuryazarlığın artmasıyla birlikte, özellikle sürdürülebilirlik, yapay zeka ve blokzincir teknolojileri temalı yeni nesil BYF’lerin piyasaya sürülmesi, kurumsal sermayenin bu alana olan iştahını daha da körükleyecektir.
“Burada yer alan bilgiler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir”
